โรงเรียนบ้านทรายมูล (จันทน์รัตนานุเคราะห์)     ก่อตั้งขึ้นก่อนประกาศใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา  จัดเป็นโรงเรียนแบบสหศึกษา  โดยนายอำเภอเป็นผู้ก่อตั้ง  ครั้งแรกอาศัยศาลาการเปรียญวัดโพธาราม  บ้านหัวดอนเป็นที่อาศัยเรียน  จัดการเรียนการสอนโดยคส่งครูมาจากอำเภอและพระที่จำพรรษาที่วัดช่วยสอนโดยไม่มีหลักสูตรมีจุดประสงค์เพื่อให้นักเรียนอ่านออกเขียนได้คิดเลขเป็นพอสมควร

                                พ.ศ.  2464  เริ่มมีการใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา  ได้อาศัยวัดบ้านทรายมูลเป็นที่เรียน  มีนักเรียนประมาณ  100  คน  หมู่บ้านในเขตบริการคือ  บ้านทรายมูล  บ้านหัวดอน  บ้านนาแก   บ้านชาด  บ้านท่าเสียว  และบ้านคันลึม  

                                พ.ศ.  2493  ได้ย้ายสถานศึกษามาเป็นโรงเรียนเอกเทศในปัจจุบัน  โดยได้รับเงินบริจาคจากชาวบ้านครึ่งหนึ่ง  คณะครูช่วยบริจาคครึ่งหนึ่ง      อาคารได้มาจากวัสดุวัดบ้านทรายมูล

และวัดบ้านหัวดอน ปลูกสร้างตามแบบ ป.1 ซ  และรัฐบาลสมทบอีกจำนวน  6,800  บาท  พอเป็นที่

อาศัยเรียน   เปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่  1  ถึง  ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

                                พ.ศ.  2513  ได้เปิดการเรียนการสอนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย ป. 5 – ป.7

                                พ.ศ.  2517  ได้รับเงินรางวัลที่  1  ในการประกวดโรงเรียน     ขององค์การบริหาร -

                                                ส่วนจังหวัดอุบลราชธานี  ได้รับมอบโล่ห์และเงินรางวัล  1,500  บาท

                                พ.ศ.  2520  ได้สร้างอาคารเรียนขนาด  4  ห้องเรียน  1  หลัง  เป็นอาคารไม้

                                พ.ศ.  2521  ได้สร้างบ้านพักครู  1  หลัง และห้องส้วม  1  หลัง  7  ที่

                                พ.ศ.  2528  ได้รับงบประมาณต่อเติมชั้นล่าง ของอาคารเรียนที เป็นเงิน 120,000  บาท

                                พ.ศ.  2531  ได้รับงบประมาณสร้างส้วม 1 หลัง 4 ที่ และถังเก็บน้ำฝน 3 ถัง

                                พ.ศ.  2532  ได้รื้ออาคารไท้หลังที่ 1 มาสร้างเป็นอาคารเทอดพระเกียรติ               

                                               ใช้เป็นห้องประชุมนักเรียน

                                พ.ศ.  2536  เปิดเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา เปิดสอน ม. 1-3

                                พ.ศ.  2538  ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียน แบบ   สปช.105/29     และ                                               

                                               สนามบาสเกตบอล

                                พ.ศ.  2540  ได้รับงบประมาณต่อเติมชั้นล่าง อาคารเรียน แบบ สปช.105/29

                                พ.ศ.  2542  ได้รับงบประมาณมิยาซาวา สร้างถังเก็บน้ำฝน แบบ ฝ. 33 พิเศษ

                                พ.ศ.  2546  ได้รับงบประมาณสร้างส้วม   ตามแบบ    สปช.   206/29   1 หลัง 2 ที่

                                พ.ศ. 2555 ทางโรงเรียนได้ก่อสร้างหอสมุด ด้วยเงินบริจาค จำนวน 1 หลัง

                                พ.ศ.2560 ได้รับงบประมาณก่อสร้างโรงฝึกงานเอนกประสงค์  สร้างตามแบบ 102/27 จำนวน 1 หลัง  2 ห้อง

                                พ.ศ 2560 ได้รับงบประมาณซ่อมแซมบ้านพักครู แบบ จังหวัด จำนวน 1 หลัง

ผู้บริหารโรงเรียนคนปัจจุบัน     คือ    นายทองสุข  เจือจันทร์

จำนวนข้าราชการทั้งสิ้น       14     คน    พนักงานราชการ  จำนวน  1  คน ลูกจ้างชั่วคราว 2  คน

จำนวนนักเรียนทั้งสิ้น   229     คน